آموزشی

تفاوت فسفرپلیت و RVG چیست؟

رادیوگرافی دیجیتال روشی برای بازتولید تصویر رادیوگرافی با استفاده از سنسور فناوری حالت جامد است که به قطعات الکترونیکی تقسیم شده و به عنوان تصویر با استفاده از رایانه ارائه و ذخیره می شود. تصویر دیجیتال مجموعه ای از مناطق روشن و تاریک است که همان تصویر مبتنی بر فیلم است، اما ماهیت تصویر دیجیتال کاملاً متفاوت از فیلم است. یک تصویر دیجیتالی از مجموعه سلولهایی تشکیل شده است که در ماتریسی از ردیفها و ستونها قرار گرفته اند. هر سلول با سه عدد مشخص می شود: مختصات X ، مختصات Y و مقدار خاکستری. مقدار خاکستری عددی است که با شدت اشعه X در آن مکان در هنگام قرار گرفتن در معرض سنسور مطابقت دارد.

دو فناوری پیشرفته وجود دارد که تصاویر دیجیتالی را بدون پیش ساز آنالوگ ایجاد می کند:

  • تصاویر دیجیتال مستقیم: این تصاویر با استفاده از یک سنسور حالت جامد بدست می آیند. که این سنسورهای حالت جامد براساس تراشه های جفت کننده بار (CCD)، نیمه رسانای اکسید فلزی مکمل (CMOS) و تراشه پیکسل فعال CMOS (CMOS-APS) ساخته شده اند.
  • تصاویر دیجیتال نیمه مستقیم: تراشه های تصاویر دیجیتالی نیمه مستقیم با استفاده از سیستم فسفرپلیت بدست می آیند.

در ادامه به بررسی دستگاه RVG  و فسفرپلیت خواهیم پرداخت و با توجه به رایج شدن دستگاههای رادیوگرافی دندانپزشکی با این دو نوع فناوری، قصد داریم دندانپزشکان و بیماران را نسبت به مزایا و معایب این دو نوع فناوری آگاه سازیم.

رادیو ویزیوگرافی یا RVG (RadioVisioGraphy)

اولین دستگاه تصویربرداری دیجیتال مستقیم، RadioVisioGraphy (RVG) در سال 1984، در آمریکا توسط دکتر Frances Mouyens اختراع شد و توسط Trophy در سال 1987 در فرانسه تولید شد. از آن زمان به بعد بسیاری از سیستم های تصویربرداری دیجیتال از طریق تولید کنندگان دستگاههای اشعه ایکس دندانپزشکی در دسترس عموم قرار گرفت. این روش، یک روش رادیوگرافی دیجیتال مستقیم است.

در تصویر زیر اولین سیستم RadioVisioGraphy ارائه شده توسط دکتر  Mouyens نشان داده شده است:

RVG

A: اجزای RadioVisioGraphy (RVG) -32000 شامل نشان دهنده صفحه الکترونیکی حالت جامد با تراشه دستگاه شارژ شده (CCD) ، اسکینلاتور و صفحه فیبر نوری است که برای کاهش اندازه تصویر به اندازه CCD استفاده می شود. فیبر نوری از شیشه تنگستن ساخته شده بود که CCD را از قرار گرفتن مستقیم در معرض اشعه X محافظت می کرد.

B: دندان اولیه بیمار

C: اولین تصویر RVG  بالینی که در اتاق نشیمن دکتر Mouyen از این دندان به دست آمد.

رادیو ویزیوگرافی (RVG) به عنوان آخرین روش تصویربرداری در دندانپزشکی با کمترین میزان تابش به بیمار و امکانات فراوان برای پردازش تصاویر، دارای مزایای زیادی نسبت به رادیوگرافی کلاسیک است. با گذشت زمان و در طی سالهای اخیر RVG  پیشرفت های بسیاری کرد و در حال حاضر یکی از رایج ترین دستگاههای رادیوگرافی دندان است.

مزایای روش  RVG

  • عدم نیاز به فیلم رادیوگرافی و ظهور و ثبت
  • قابلیت نمایش روی کامپیوتر به طور همزمان و امکان آنالیز زنده
  • کاهش در میزان دوز جذبی اشعه
  • امکان بازیابی، انتقال، پردازش و ارسال تصاویر
  • حذف فرآیند شیمیایی و دفع مواد شیمیایی مصرف شده.
  • حذف مرحله به دفعات در معرض اشعه قرار گرفتن زیرا بدون حرکت دادن سنسور در موقعیت مناسب قرار میگیرد.
  • بالاتر بودن عمر سنسورهای مورد استفاده در RVG (به دلیل ضد آب بودن و مقاوم بودن در برابر ضربه) در مقایسه با فسفرپلیت ها
  • سرعت پردازش بالا: بدون شک سنسورهای دیجیتال سریعترین سیستم برای رادیوگرافی دندان هستند و مدت زمان قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس کمتر از 0.10 ثانیه است. داده های جمع آوری شده توسط چندین حسگر درون دهان بلافاصله به یک تصویر دیجیتال در مقیاس خاکستری نمایش داده شده روی صفحه تبدیل می شود
  • تصاویر با وضوح بالا: این تصاویر با وضوح بالا در عرض چند ثانیه ضبط می شوند و همچنین می توانند با نرم افزارهای پس از پردازش ، اندازه گیری و مدیریت تصویر استفاده شوند.

معایب روش RVG

  • گران قیمت بودن سنسورها و بالا بودن هزینه سرمایه گذاری اولیه
  • حساسیت دستگاه نسبت به میزان اشعه بالا (اگر دستگاه روی اشعه بالا تنظیم شود احتمال سوختن دستگاه وجود دارد).
  • کاهش وضوح تصاویر د ر مقایسه فیلم و تصاویر رادیوگرافی
  • ضخیم بودن RVG نسبت به فیلم های معمولی
  • اتوکلاو نبودن سنسورها و به دلیل رعایت بهداشت برای تصاویر دهانی اجباراً باید از پوشش پلی اتیلن یکبار مصرف استفاده شود.
  • از آنجا که در بیشتر نسخه های فعلی سنسورهای CCD و CMOS از سیم استفاده می شود، می تواند باعث ایجاد ناراحتی روانی بیمار شود. همچنین این مسئله می تواند برای اپراتور بی تجربه سخت باشد.

فسفرپلیت یا Photostimulable phosphor (PSP) plates

یک روش رادیوگرافی دیجیتال نیمه مستقیم است. صفحات فسفرپلیت از یک پایه پلی استر انعطاف پذیر تشکیل شده اند و شامل موارد زیر هستند:

  1. صفحه قابل استفاده مجدد با استفاده از نور
  2. یک اسکنر بازخوانی
  3. یک لوله نوری
  4. کارت رابط دیجیتال
  5. یک رایانه و نرم افزار.

هنگامی که فوتون های اشعه X به لایه فسفر موجود در صفحه برخورد می کنند، یک تصویر نهفته تشکیل میشود. صفحه فسفر هنگامی که توسط دستگاه بازخوانی با استفاده از تحریک نوری اسکن می شود، انرژی ذخیره شده را به عنوان فوتونهای نور آزاد می کند. انتقال دقیق صفحات باید با قرار دادن در دستگاه اسکن در جایی که از پرتو لیزر هلیوم-نئون استفاده می شود و انرژی را به شکل نور آزاد می کند، دنبال شود. شدت نور ساطع شده مستقیماً با مقدار انرژی اشعه X جذب شده توسط صفحه فسفر متناسب است. نوری که گرفته می شود توسط یک لوله نوری افزایش می یابد و در نتیجه نور را به سیگنال الکترونیکی تبدیل می کند. داده ها توسط مبدل آنالوگ به دیجیتال، دیجیتالی شده و تصویر بر روی مانیتور کامپیوتر نمایش داده می شود. انرژی باقی مانده درون صفحات وجود دارد که باید قبل از استفاده مجدد از صفحات برداشته شود یا پاک شود.

PSP انعطاف پذیر است و گیرنده های بی سیم دارد که از نظر اندازه و ضخامت شبیه فیلم هستند.

مزایا روش فسفرپلیت

  • نازک تر بودن صفحات نسبت به RVG که منجر میشود تصاویر دهانی راحت تر گرفته شود.
  • بر خلاف RVG، هیچ سیم یا کابلی وجود ندارد که تصویربرداری را آسان میکند.
  • پایین قیمت تر بودن صفحات فسفر نسبت به سنسورهای RVG
  • کاهش سطح نوردهی در مقایسه با RVG
  • به دلیل استفاده و آموزش آسان کار با دستگاههای فسفرپلیت، به طور معمول دندانپزشکان و کارمندان تمایل بیشتری نسبت به استفاده از این نوع دستگاهها را دارند.

معایب روش فسفرپلیت

  • وضوح کمتر تصاویر نسبت به روشهای رادیوگرافی دیجیتال با سنسورهای مستقیم مانند RVG بخصوص در تشخیص پوسیدگی های پروگزیمال.
  • حساسیت بالای فسفرپلیت و مستعد تخریب مکانیکی بودن آنها، احتمال آسیب و خراش را بالا میبرد و نیاز به تعویض این صفحات برای حفظ کیفیت تصویر الزامی است.
  • بالاتر بودن سرعت تصویربرداری با فسفرپلیت ها در مقایسه با RVG
  • حساسیت بالا نسبت به نور و بلافاصله بعد از استفاده باید در پاکت قرار گیرند. در غیر اینصورت ممکن است باعث آسیب و یا پاک شدن تصویر گردد.

تصمیم گیری بین دو سیستم  RVG و فسفرپلیت به نیازهای منحصر به فرد کلینیک شما بستگی دارد، اما سنسورهای دیجیتال معمولاً بیشترین مزایا را برای مراکز مراقبت از دندان دارند. در انتها باید به این نکته اشاره کنیم که هیچ سیستم کامل رادیوگرافی دیجیتالی وجود ندارد. دندانپزشکان باید تصمیم بگیرند که چه عواملی برای آنها مهمترین است و تصمیم خود را بر اساس این عوامل تعیین کنند. هیچ درست یا غلطی وجود ندارد. فقط آنچه برای شما بهتر است!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *